Deutschlandstipendium: Uluslararası öğrencilerin en çok gözden kaçırdığı burs
Deutschlandstipendium, akademik başarıya dayalı olarak verilen ve Alman devleti ile özel sponsorlar tarafından ortak finanse edilen aylık bir burstur.
İçindekiler
Almanya'da burs denince akla önce DAAD gelir. Oysa DAAD lisans düzeyinde tam burs vermez ve rekabeti çok yüksektir. Buna karşılık, uluslararası öğrencilerin başvurabildiği, lisans ve yüksek lisansı birlikte kapsayan ve şaşırtıcı derecede az bilinen bir program daha var: Deutschlandstipendium.
2011'de başlatılan bu program, Türkiye'den gelen öğrenciler için özellikle değerli, çünkü başvuru koşulları arasında vatandaşlık şartı bulunmuyor ve başvuru doğrudan okunan üniversiteye yapılıyor.
Kısaca nedir?
Deutschlandstipendium, federal hükümet ile özel destekçilerin ortaklaşa finanse ettiği bir burs programı. Aylık tutar 300 euro ve bu tutarın 150 eurosu Federal Eğitim Bakanlığı, kalan 150 eurosu ise şirketler, vakıflar, dernekler, mezunlar veya bireysel bağışçılar tarafından karşılanıyor. Ödeme, öğrenciye doğrudan üniversite tarafından yapılıyor.
Programın en dikkat çekici yanı, gelir durumundan bağımsız verilmesi. Ailenin maddi durumu değerlendirmeye girmiyor. Ayrıca burs geri ödemesiz ve BAföG gibi diğer desteklerle birlikte alınabiliyor.
Küçük ama işe yarar bir ayrıntı daha var: destekçi aylık 150 eurodan fazla bağış yaparsa, aradaki fark öğrenciye standart 300 euronun üzerine ekleniyor.
Süre ve tutar
Burs genellikle en az iki dönem için veriliyor ve pek çok üniversitede on iki aylık dönemler hâlinde tahsis ediliyor. Yani bir yıllık toplam destek 3.600 euro. Koşullar sağlandığı sürece normal öğrenim süresinin sonuna kadar uzatılabiliyor.
300 euro, aylık 992 euroluk yasal geçim tutarının yaklaşık üçte biri. Tek başına geçim sağlamaz ama bir öğrencinin bütçesinde ciddi bir nefes alanı açar: pek çok şehirde bu tutar bir yurt odasının kirasının önemli bir kısmını ya da aylık market masrafının tamamını karşılayabilir.
Kimler başvurabilir?
Bu, programın en az bilinen ve en önemli yanı. Devlet üniversitelerinde veya devlet tarafından tanınan bir yükseköğretim kurumunda kayıtlı olan, her milletten ve her alandan öğrenci, üniversitesi bu programa katılıyorsa başvurabilir.
Pratikte bunun anlamı şu:
- Türk vatandaşı olmak engel değil
- Lisans ve yüksek lisans öğrencileri birlikte kapsanıyor
- Her dönemden öğrenci başvurabiliyor, ileri dönemde olmak şart değil
- Bazı üniversitelerde henüz kayıt yaptırmamış ancak kabul mektubu almış adaylar da başvurabiliyor
Son madde özellikle önemli. Almanya'ya yeni gelen bir öğrenci, çoğu bursta "önce bir yıl okuyun, sonra başvurun" duvarına çarpar. Deutschlandstipendium'da bu duvar her üniversitede yok. Kabul mektubu geldiği anda hedef üniversitenin burs sayfasına bakmak, ilk yıl için destek alma ihtimalini doğuruyor.
Seçimde neye bakılıyor?
Değerlendirme üç ayak üzerinde yürüyor ve üçünün birden mükemmel olması beklenmiyor.
Akademik başarı. Not ortalaması, sıralamalar, aldığınız ödüller ya da lise başarınız. Yeni gelen öğrenciler için önceki eğitim kurumundaki performans esas alınıyor.
Toplumsal katılım. Gönüllü çalışmalar, öğrenci kulüpleri, dernek üyelikleri, mentorluk, spor kulübünde antrenörlük, sosyal sorumluluk projeleri. Almanya'da bu kalem sanıldığından çok daha ciddiye alınıyor.
Kişisel koşullar. Ailede üniversite okuyan ilk kişi olmak, öğrenimini çalışarak finanse etmek, bakım sorumluluğu taşımak, göç geçmişi ya da aşılmış biyografik zorluklar. Bu ölçüt açıkça değerlendirmeye dahil ediliyor.
Üçüncü kalem, Türkiye'den gelen öğrenciler için doğal bir avantaj alanı. Yabancı bir ülkeye taşınmak, yeni bir dilde eğitim almak ve bunu ekonomik kısıtlar altında yapmak, tam da bu başlığın içine giren bir hikâye. Bunu başvuru dosyasında abartmadan ama açıkça anlatmak, dosyayı benzerlerinden ayırıyor.
Başvuru nasıl yapılır?
Merkezi bir başvuru sistemi yok. Her üniversite kendi ilanını çıkarıyor, kendi takvimini belirliyor ve kendi seçim komisyonuyla karar veriyor.
Bunun iki sonucu var. Birincisi, başvuru tarihleri okuldan okula tamamen farklı olabiliyor: bazı üniversiteler mart ayında ilan açarken bazıları nisan sonunda açıyor, bazıları ise dönem başında. İkincisi, verilen burs sayısı üniversitenin bulabildiği özel destekçi sayısına bağlı, yani okuldan okula büyük fark var.
Genel akış şöyle işliyor:
- Üniversitenin burs sayfası takip edilir, ilan dönemi öğrenilir.
- Çevrimiçi başvuru formu doldurulur.
- Belgeler yüklenir: özgeçmiş, not belgesi, niyet mektubu, gönüllü çalışma ve katılım belgeleri, bazen referans mektubu.
- Seçim komisyonu değerlendirir, sonuçlar genellikle birkaç ay sonra açıklanır.
Sürecin bir hukuki hak doğurmadığını belirtmek gerekir: koşulları sağlamak, bursu almayı garanti etmiyor.
Başvuru dosyası için pratik notlar
Toplumsal katılımı belgeleyin. Türkiye'de yapılan gönüllü çalışmalar da sayılır. Dernek, kulüp veya proje yöneticisinden alınacak kısa bir yazı, sözlü bir iddiadan çok daha güçlüdür. Bu belgeleri Almanya'ya gelmeden önce toplamak çok daha kolaydır.
Niyet mektubunu genel tutmayın. "Almanya'da okumak hayalimdi" cümlesi hiçbir şey söylemez. Buna karşılık hangi alanda ne yapmak istediğinizi, bunun için hangi adımları attığınızı ve bursun bu planın neresine oturduğunu anlatan somut bir metin işe yarar.
Ret kalıcı değildir. Bir dönem alamamak, bir daha alamayacağınız anlamına gelmez. Her yeni ilanda yeniden başvurulabilir. Pek çok öğrenci ikinci ya da üçüncü denemede kazanıyor.
Türk öğrenciler için üç stratejik not
Bu burs vize kanıtı yerine geçmez. Aylık 300 euro, yasal geçim eşiğinin altında kaldığı için bloke hesap zorunluluğunu ortadan kaldırmaz. Deutschlandstipendium bir vize çözümü değil, bir bütçe rahatlamasıdır. Vize aşamasında yine bloke hesap ya da kabul edilen bir alternatif gerekir.
Üniversite seçimi ihtimali doğrudan etkiler. Burs sayısı, üniversitenin bulduğu özel destekçi sayısına bağlı olduğu için okullar arasında büyük fark var. Sanayi bölgelerindeki uygulamalı bilimler üniversiteleri (FH), yerel şirketlerle güçlü bağlara sahip olmaları sayesinde öğrenci başına düşen burs oranında çoğu zaman büyük araştırma üniversitelerinin önünde. Hedef listenizi kurarken üniversitelerin burs sayfalarındaki rakamlara bakmak, kimsenin yapmadığı ama işe yarayan bir karşılaştırma sağlar.
Asıl kazanç para olmayabilir. Bursu finanse eden özel destekçiler çoğunlukla bölgedeki şirketler. Pek çok üniversitede burslu öğrenciler için destekçilerle tanışma etkinlikleri, şirket gezileri ve mentorluk programları düzenleniyor. Almanya'da yarı zamanlı iş (Werkstudent) veya staj arayan uluslararası bir öğrenci için bu ağ, aylık 300 eurodan daha kıymetli olabilir. Türkiye'den gelen ve Almanya'da mesleki bağlantısı olmayan bir öğrenci açısından bu, sisteme giriş kapısı işlevi görüyor.
Özetle
Deutschlandstipendium, Almanya'daki burs seçenekleri içinde uluslararası öğrenciler için en erişilebilir olanlardan biri. Tutarı mütevazı ama başvuru koşulları kapsayıcı, süreç sade ve sağladığı ağ ilişkileri uzun vadede değer taşıyor.
En pratik tavsiye şu: hedeflediğiniz üniversiteye kabul mektubu geldiği anda, o okulun burs sayfasını kontrol edin. Başvuru dönemi açıksa ilk yılınız için şansınızı denemiş olursunuz, kapalıysa bir sonraki ilanı takvime alırsınız.
Diğer burs seçenekleri için DAAD bursları sayfasına, öğrenim bütçesinin tamamı için yaşam maliyeti rehberine göz atabilirsiniz.
Not: Burs koşulları ve son başvuru tarihleri değişebilir. Başvurmadan önce resmi kaynaktan güncel bilgiyi teyit etmelisiniz.