Erasmus+ ile Almanya: Hibe Tutarları, Başvuru ve Seçim Süreci
Erasmus+, Avrupa Birliği'nin eğitim ve değişim programıdır; bir dönem veya yıl boyunca Almanya'da öğrenim görmek isteyen öğrencilere mali destek sağlar.
İçindekiler
Almanya'ya gitmenin en hızlı, en az bürokratik ve en düşük maliyetli yolu genellikle gözden kaçıyor. Türkiye'de bir üniversitede okuyanlar için bu yol Erasmus+.
Sebep basit: Türkiye, Erasmus+ programına tam üye statüsünde katılıyor. Yani Türk öğrenciler bu programda, bir Alman ya da Fransız öğrenciyle aynı haklara sahip. Bu, Almanya'ya yönelik diğer neredeyse tüm süreçlerde geçerli olmayan bir durum ve ciddi bir avantaj.
Erasmus+ tam olarak ne sunuyor?
Erasmus+, Avrupa Birliği'nin eğitim ve gençlik programı. Öğrenciler açısından üç ana kapı açıyor.
Öğrenim hareketliliği. Türkiye'deki üniversitenizde kayıtlı kalarak, bir veya iki dönemi Almanya'daki bir partner üniversitede geçirmeniz. Aldığınız dersler kendi üniversitenizde tanınıyor ve kayıp yaşanmıyor.
Staj hareketliliği. Almanya'daki bir şirkette, araştırma merkezinde veya kurumda staj yapmanız. Öğrenim hareketliliğinden bağımsız olarak kullanılabiliyor.
Yeni mezun stajı. En az bilinen ve belki de en değerli seçenek. Mezuniyetten sonraki on iki ay içinde staj hareketliliğinden yararlanılabiliyor. Ancak başvurunun mezun olmadan önce, hâlâ öğrenciyken yapılması gerekiyor. Bu ayrıntıyı kaçıran çok sayıda son sınıf öğrencisi var.
Her öğrenim kademesi için ayrı hak tanınıyor: önlisans, lisans, yüksek lisans ve doktora düzeylerinin her birinde toplam on iki aya kadar hareketlilik mümkün. Yani lisansta Erasmus'a giden bir öğrenci, yüksek lisansta hakkını yeniden kullanabiliyor.
Hibe ne kadar?
Hareketlilik yapılacak ülkeler yaşam standardına göre üç gruba ayrılıyor ve Almanya ilk grupta yer alıyor.
Bu grup için öğrenim hareketliliğinde aylık hibe 600 euro, staj hareketliliğinde ise 750 euro civarında seyrediyor. Staj hibesinin daha yüksek olmasının sebebi, stajyerlerin genellikle ek gelirinin bulunmaması. Tutarlar Türkiye Ulusal Ajansı tarafından sözleşme dönemine göre belirlendiği için, başvuru yapılan yılın güncel tablosunu üniversitenizin Erasmus ofisinden teyit etmek gerekiyor.
Buna ek olarak mesafeye göre hesaplanan bir seyahat desteği veriliyor. Çevreci ulaşım tercih edenler için ayrıca ek destek bulunuyor. Dezavantajlı gruplardaki öğrenciler için ilave hibe imkânı da var.
Ödeme iki taksitte yapılıyor: toplam tutarın büyük bölümü faaliyet başlamadan önce, kalanı ise dönüşte katılım belgesi ve gerçekleşen süre esas alınarak ödeniyor.
Burada açıkça söylemek gerekir: hibe, masrafların tamamını karşılamaya yönelik değil, destek niteliğinde. Almanya'da aylık gerçek gider çoğu şehirde bu tutarın belirgin biçimde üzerinde kalıyor. Aradaki farkın nasıl kapatılacağı baştan planlanmalı.
Hibesiz katılım da mümkün. Kontenjana yerleşen ancak hibe alamayan öğrenciler, sıfır hibeli sözleşmeyle programa katılabiliyor. Bu öğrenciler Erasmus'un tüm haklarından yararlanıyor, sadece ödeme almıyor. Kendi imkânı olan bir öğrenci için bu, hâlâ değerli bir seçenek.
Başvuru ve seçim nasıl işliyor?
Erasmus başvurusu Almanya'ya değil, kendi üniversitenize yapılır. Süreç genellikle şöyle işler:
- Üniversitenin Erasmus ofisi başvuru ilanını açar, çoğunlukla güz döneminde.
- Erasmus dil sınavına girilir.
- Değerlendirme yapılır ve kontenjanlara yerleştirme açıklanır.
- Partner üniversiteye aday olarak bildirilir (nomination) ve oradan kabul alınır.
- Öğrenim anlaşması (Learning Agreement) imzalanır.
- Hibe sözleşmesi yapılır ve yola çıkılır.
Seçimde yaygın formül, akademik not ortalamasının yüzde ellisi ile dil sınavı puanının yüzde ellisinin toplanması. Asgari ortalama şartı genellikle lisans için 2,20 ve lisansüstü için 2,50 seviyesinde. Şehit ve gazi yakınları, engelli öğrenciler ve koruma altındaki gençler için ek puan uygulanıyor. Daha önce Erasmus'tan yararlanmış olmak ise puan düşürüyor.
En kritik ön koşul: kendi bölümünüzün, gitmek istediğiniz Alman üniversitesiyle ikili anlaşması olması gerekir. Anlaşmalar bölüm bazında yapılır, üniversite genelinde değil. Makine mühendisliği bölümünün RWTH Aachen ile anlaşması olması, işletme öğrencisinin oraya gidebileceği anlamına gelmez. Bu yüzden ilk kontrol edilecek şey, kendi bölümünüzün anlaşma listesidir.
Almanya'ya gidecekler için pratik notlar
Ders tanınması. Learning Agreement, gideceğiniz üniversitede alacağınız derslerin kendi üniversitenizde hangi derslere sayılacağını gösteren belge. Bu belgenin gitmeden önce ve üç tarafın imzasıyla netleştirilmesi şart. Sonradan yapılan değişiklikler mümkün ama süreç zorlaşır. Ders tanınmama sorunlarının neredeyse tamamı, bu belgenin baştan özensiz hazırlanmasından kaynaklanıyor.
Dil şartı. Alman üniversiteleri Erasmus öğrencilerinden genellikle B1 veya B2 seviyesinde Almanca ya da İngilizce bekliyor. Almanca yürütülen dersleri takip etmek B2 altında zorlaşıyor. Pek çok Alman üniversitesi dönem öncesinde Erasmus öğrencilerine yoğun dil kursu sunuyor, bu kursları kaçırmamakta fayda var.
Vize. Türk vatandaşları için Erasmus dönemi vize gerektiriyor. Doksan günü aşan hareketliliklerde ulusal vize alınması gerekir. Erasmus hibesi tek başına, öğrenci vizesi için aranan aylık geçim tutarının altında kaldığından, mali kanıtın ek belgelerle tamamlanması gerekebilir. Bu yüzden vize randevusu ve mali plan, kabul alınır alınmaz konuşulmalı.
Sağlık sigortası. Türkiye ile Almanya arasında sosyal güvenlik anlaşması bulunduğu için, SGK'dan alınacak belge ile Almanya'da sağlık hizmetlerinden yararlanmak mümkün olabiliyor. Üniversitenizin Erasmus ofisi bu belge için yönlendirme yapıyor. Belgeyi gitmeden önce almak, oradaki ilk doktor ziyaretinde büyük kolaylık sağlıyor.
Konaklama. Erasmus öğrencileri çoğu Alman üniversitesinde yurt kontenjanında önceliklendiriliyor. Kabul mektubu gelir gelmez yurt başvurusu yapmak, serbest piyasada ev aramaktan çok daha kolay bir yol.
Tam derece isteyenler için: Erasmus Mundus
Erasmus+ çatısı altında ayrı bir program daha var: Erasmus Mundus Ortak Yüksek Lisans Programları. Bunlar, birden fazla Avrupa üniversitesinin ortaklaşa yürüttüğü, öğrencinin farklı ülkelerde dönem geçirdiği tam yüksek lisans programları.
Sunduğu burs kapsamlı: öğrenim ücreti, aylık geçim desteği ve seyahat masrafları karşılanıyor. Başvuru doğrudan programın kendisine yapılıyor ve rekabet yüksek. Değişim değil, tam derece arayan Türk öğrenciler için ciddiye alınması gereken bir seçenek.
Erasmus'u bir köprü olarak düşünün
Erasmus tek başına bir diploma vermez. Ancak Almanya'da yüksek lisans yapmayı düşünenler için hazırlık niteliğinde eşsiz bir imkân sunar.
Bir dönem Erasmus yapan öğrenci, Alman eğitim sistemini içeriden görür, dilini yerinde geliştirir, hedeflediği üniversitenin gerçekten kendisine uygun olup olmadığını test eder ve en önemlisi orada öğretim üyeleriyle tanışır. Yüksek lisans başvurusu sırasında o üniversiteden alınmış bir referans mektubu ya da tanıdık bir bölüm, dosyayı belirgin biçimde güçlendirir.
Kısacası Erasmus, Almanya kararını vermeden önce ülkeyi düşük riskle deneme fırsatı. Kalıcı taşınma kararı da, vazgeçme kararı da bu deneyimden sonra çok daha sağlam temele oturuyor.
Özetle
Erasmus+, Türkiye'de bir üniversitede okuyan öğrenciler için Almanya'ya açılan en pratik kapı. Başvuru kendi okulunuza yapılıyor, bürokrasi görece hafif ve Türkiye'nin tam üye statüsü sayesinde eşit koşullarda değerlendiriliyorsunuz.
En doğru hamle, bölümünüzün anlaşma listesini ve Erasmus ofisinizin ilan takvimini bugün kontrol etmek. Bu iki bilgi olmadan planlamaya başlamak mümkün değil.
Almanya'da tam derece hedefleyenler için başvuru rehberine, diğer burs seçenekleri için DAAD ve Deutschlandstipendium sayfalarına göz atabilirsiniz.
Not: Burs koşulları ve son başvuru tarihleri değişebilir. Başvurmadan önce resmi kaynaktan güncel bilgiyi teyit etmelisiniz.